وقتی درباره بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان صحبت میکنیم، اغلب فقط یک تصویر در ذهن شکل میگیرد؛ یک دریای بیپایان از پنلهای آبی که تا افق ادامه دارد. اما پشت این تصویر، اعداد و تصمیمهای مهندسی بسیار جدیای خوابیده است؛ از ظرفیت نامی و مساحت گرفته تا شرایط شبکه و مدل مالی. در سالهای اخیر، چین، هند و چند کشور خاورمیانه رقابتی نزدیک برای ساخت پارکهای خورشیدی در مقیاس چند گیگاواتی آغاز کردهاند و هر چند سال یکبار رکورد جدیدی ثبت میشود. برای کسی که در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر کار میکند یا بهعنوان سرمایهگذار به این حوزه نگاه میکند، دانستن این که این پروژهها دقیقا کجا هستند، چه ظرفیتی دارند و با چه منطقی طراحی شدهاند، فقط یک کنجکاوی نیست؛ یک مرجع ذهنی برای ارزیابی پروژههای کوچکتر داخل کشور است.
در این مقاله، ابتدا شفاف میکنیم «بزرگترین بودن» در دنیای Solar Power Plant دقیقا به چه معناست و بعد سراغ معرفی چند پارک خورشیدی شاخص میرویم؛ از گلمود در چین تا بهادلا در هند، بنبان در مصر، محمد بن راشد در امارات و چند پروژه بزرگ دیگر در آسیا، آفریقا، اروپا و آمریکای لاتین. در کنار معرفی هر پروژه، تلاش میکنیم با مثالهای عددی ساده نشان دهیم این مقیاسها چه مفهومی برای تولید برق، کاهش انتشار CO2 و حتی مدلهای مالی دارند تا بتوانیم با دید بازتر به پروژههای داخلی نگاه کنیم.
چطور «بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان» را تعریف میکنیم؟
قبل از این که سراغ لیست برویم، باید تکلیف یک موضوع را روشن کنیم: وقتی میگوییم بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان، دقیقا چه چیزی را اندازه میگیریم؟ سه معیار اصلی معمولا در گزارشها دیده میشود. معیار اول، ظرفیت نیروگاه خورشیدی است که بر حسب مگاوات (MW) یا گیگاوات (GW) اعلام میشود و نشان میدهد در شرایط نامی، نیروگاه حداکثر چه توانی میتواند تحویل شبکه بدهد. معیار دوم، مساحت است؛ یعنی چند کیلومتر مربع زمین زیر پوشش پنلها قرار گرفته است. معیار سوم هم میزان تولید برق سالانه است که با توجه به ضریب ظرفیت، ساعات آفتابی و عملکرد واقعی، گاهی تفاوت زیادی با ظرفیت نامی دارد.
بعضی منابع فقط به یک سایت یکپارچه با یک مالک نگاه میکنند؛ بعضی دیگر، کل یک «پارک خورشیدی» شامل چندین پروژه مجزا را یکجا حساب میکنند. به همین خاطر است که در یک لیست، مثلا بهادلا در هند رتبه اول است و در لیست دیگر، گلمود در چین یا یک پارک در صحرای دیگر چینگهای در صدر قرار میگیرد. در این مقاله، تمرکز ما روی پارکهایی است که هم از نظر ظرفیت، هم مساحت و هم نقش در شبکه، در کلاس «غولپیکر» قرار میگیرند؛ یعنی جایی که صحبت از چند هزار مگاوات ظرفیت و دهها کیلومتر مربع زمین است.
پارک خورشیدی صحرای گلمود (Golmud Solar Park) | چین
پارک خورشیدی گلمود در استان چینگهای چین، برای بسیاری از ناظران صنعت انرژی نماد ورود جدی چین به بازی نیروگاههای چند گیگاواتی است. ظرفیت نصب شده این مجموعه در منابع مختلف حدود ۲٫۸ گیگاوات اعلام شده و شامل دهها نیروگاه خورشیدی مجزا است که در حاشیه صحرای گوبی کنار هم قرار گرفتهاند. ارتفاع زیاد منطقه، تابش قوی و هوای نسبتا خشک باعث شده راندمان متوسط سالانه این مجموعه قابل توجه باشد. از نظر طراحی، گلمود ترکیبی از آرایههای بزرگ روی زمین، مسیرهای دسترسی طولانی و زیرساختهای انتقال قوی است که برق تولیدی را به مناطق دورتر میرساند.
اگر بخواهیم یک مثال عددی ساده بزنیم، با فرض ضریب ظرفیت ۲۰ درصد، یک نیروگاه ۲٫۸ گیگاواتی سالانه حدود ۴٫۹ تراواتساعت برق تولید میکند. این مقدار، در مقیاس یک کشور، عدد کوچکی نیست؛ بهطور ساده میتوان گفت چنین تولیدی میتواند برق چیزی بین ۱٫۵ تا ۲ میلیون واحد مسکونی با مصرف متوسط را تامین کند. حال اگر تصور کنی در ایران، یک پروژه ۱۰ مگاواتی ساختمانی یا صنعتی چقدر درگیر مجوز، شبکه و تامین مالی میشود، راحتتر درک میکنی پشت یک پارک در کلاس گلمود چه حجم از مهندسی، قرارداد و سیاستگذاری قرار گرفته است.
- کشور سازنده: چین
- ظرفیت: حدود ۲۸۰۰ مگاوات (۲٫۸ گیگاوات)
- مساحت: ۲.۵۹ کیلومتر مربع
- کارکرد: تغذیه شبکه سراسری و تامین برق صنایع و شهرهای اطراف
پارک خورشیدی بهادلا (Bhadla Solar Park) | هند
پارک خورشیدی بهادلا در ایالت راجستان هند، یکی از مشهورترین نامها در بحث بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان است. این پارک در دل بیابان ثار ساخته شده و ظرفیت نامی آن حدود ۲۲۴۵ مگاوات است. روی نقشه که نگاه کنید، یک لکه بزرگ تیره را میبینی که روی سطحی حدود ۵۶ کیلومتر مربع از زمین کشیده شده است؛ چیزی شبیه یک شهر کامل که به جای ساختمان، با پنلهای خورشیدی پر شده است. ترکیب تابش شدید، رطوبت بسیار پایین و تعداد زیاد روزهای آفتابی، این منطقه را به یکی از بهترین نقاط دنیا برای استفاده از نور و انرژی خورشید تبدیل کرده است.
از زاویه مالی، بهادلا برای هند یک نقطه عطف بود؛ چون در برخی فازها، تعرفههای برق حاصل از مناقصهها به شکل قابل توجهی نسبت به نیروگاههای حرارتی رقابتی شد. یک مثال عددی: اگر فرض کنیم بخشی از پارک با نرخ LCOE حدود ۴ تا ۵ سنت دلار به ازای هر کیلوواتساعت کار میکند، در شرایط امروزی بازار جهانی، این عدد در بسیاری از کشورها جذاب است. برای مقایسه، تصور کن یک نیروگاه ۵۰ مگاواتی در ایران قرار است ساخته شود؛ اگر بخواهد به سطح هزینهای مشابه برسد، باید در خرید تجهیزات، طراحی، تامین مالی و بهرهبرداری تقریبا بدون اتلاف کار کند.
- کشور: هند
- ظرفیت: حدود ۲.۲ گیگاوات
- مساحت: این نیروگاه مساحتی حدود ۵۷۰۰ هکتار دارد و شامل بیش از ۲.۵ میلیون پنل خورشیدی است.
- ویژگی خاص: بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال و تابش عالی
Benban Solar Park | مصر
پارک خورشیدی بنبان در استان اسوان مصر، بزرگترین پروژه خورشیدی قاره آفریقا و یکی از نمونههای مهم همکاری بینالمللی در این حوزه است. ظرفیت این پارک حدود ۱٫۸ گیگاوات است و از بیش از چهل نیروگاه خورشیدی مجزا تشکیل شده که هر کدام توسط کنسرسیومهای مختلفی طراحی و ساخته شدهاند. موقعیت بنبان در نزدیکی رود نیل و خطوط اصلی انتقال، باعث شده برق تولیدی بهسرعت وارد شبکه کشور شود و به کاهش وابستگی به نیروگاههای گازسوز کمک کند.
از منظر عددی، اگر ضریب ظرفیت بنبان را حدود ۲۲ درصد در نظر بگیریم، تولید سالانه آن به بیش از ۳٫۵ تراواتساعت میرسد. این مقدار میتواند برق چند صد هزار تا بیش از یک میلیون مشترک خانگی را تامین کند. بهعلاوه، تخمین زده میشود این پارک سالانه از انتشار چند میلیون تن CO2 جلوگیری میکند؛ عددی که در گزارشهای بینالمللی برای نشان دادن نقش پروژه در کاهش آلودگی هوا و تغییرات آبوهوایی استفاده میشود.
- کشور: مصر
- ظرفیت: نزدیک به ۱۸۰۰ مگاوات
- مساحت: حدود ۳۷ کیلومتر مربع
- اثر زیستمحیطی: کاهش چند میلیون تن انتشار CO2 در سال
پارک خورشیدی محمد بن راشد آل مکتوم (Mohammed bin Rashid Al Maktoum Solar Park) | امارات
پارک خورشیدی محمد بن راشد آل مکتوم در حاشیه دبی، از نظر ظرفیت برنامهریزیشده یکی از بلندپروازانهترین پروژههای خورشیدی دنیا است. تا سال ۲۰۲۵، ظرفیت نصب شده این پارک به حدود ۲٫۸ گیگاوات رسیده و هدف رسمی این است که تا ۲۰۳۰ به ۵ گیگاوات افزایش یابد. مساحت این پروژه حدود ۷۷ کیلومتر مربع اعلام شده و ترکیبی از پنلهای فتوولتاییک (PV) و نیروگاههای سهموی متمرکزکننده (CSP) با ذخیرهسازی حرارتی در آن به کار رفته است؛ یعنی بخشی از انرژی خورشید به صورت حرارت ذخیره میشود تا در ساعات غیرآفتابی هم قابل استفاده باشد.
از زاویه عددی، اگر فرض کنیم در نقطه ۵ گیگاواتی، ضریب ظرفیت موثر ترکیب PV و CSP به حدود ۳۰ درصد برسد، تولید سالانه این مجموعه میتواند به بیش از ۱۳ تراواتساعت برسد؛ یعنی چیزی در حد مصرف سالانه برق یک کشور کوچک. این مقیاس نشان میدهد چرا امارات با وجود ذخایر عظیم گاز و نفت، باز هم سرمایهگذاری در تولید انرژی با کارایی بالا از خورشید را جدی گرفته است.
- کشور: امارات متحده عربی
- ظرفیت فعلی: حدود ۲۸۶۳ مگاوات، با برنامه توسعه تا ۵۰۰۰ مگاوات
- مساحت: حدود ۷۷ کیلومتر مربع
- تکنولوژی: ترکیب PV و CSP به همراه ذخیرهسازی انرژی
Pavagada Solar Park | هند
پارک خورشیدی پواگادا در ایالت کارناتاکا، نمونهای جالب از ترکیب مدل اقتصادی و اجتماعی با پروژهای در کلاس گیگاوات است. ظرفیت این پارک حدود ۲ گیگاوات است و روی زمینی با مساحت تقریبی ۵۷ کیلومتر مربع توسعه یافته است. زمینها بهجای خرید، در قالب قراردادهای بلندمدت از هزاران کشاورز محلی اجاره شدهاند. این مدل باعث شده هم منابع مالی پروژه کنترل شود، هم درآمد پایدار و قابل پیشبینی برای مالکان زمین ایجاد شود.
- کشور: هند
- ظرفیت: حدود ۲۰۵۰ مگاوات
- مساحت: حدود ۵۷ کیلومتر مربع
- ویژگی اجتماعی: اجاره زمین از کشاورزان محلی بهجای خرید کامل
The Tengger Desert Solar Park | چین
پارک خورشیدی صحرای تنگر در منطقه نینگشیا چین، اغلب به عنوان «دیوار بزرگ خورشیدی» نام برده میشود. ظرفیت این پارک حدود ۱۵۰۰ مگاوات است و روی زمینی به مساحت حدود ۴۳ کیلومتر مربع در قلب صحرای تنگر احداث شده است. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که آرایههای پنل تقریبا بدون وقفه بخش بزرگی از زمین را پوشاندهاند و تنها مسیرهای دسترسی و خطوط انتقال مثل شیارهایی در این سطح دیده میشوند.
شرایط آب و هوایی خشک، تابش زیاد و زمین نسبتا هموار باعث شده طراحی سازه و فونداسیون سادهتر از مناطق کوهستانی باشد. در عوض، مدیریت تغییرات دمای زیاد بین شب و روز و طراحی اتصالات مکانیکی و الکتریکی برای تحمل این تنشها، به جزئیات مهندسی بیشتری نیاز دارد. تنگر نمونهای است از این که چگونه یک منطقه بیابانی بدون کاربری، با ادغام تکنولوژی و زیرساخت، به یک دارایی تولید برق تبدیل شده است.
- کشور: چین
- ظرفیت: حدود ۱۵۴۷ مگاوات
- مساحت: حدود ۱۲۰۰ کیلومتر مربع
Noor Abu Dhabi Solar Power | ابوظبی
نیروگاه خورشیدی «نور ابوظبی» در منطقه سویحان، از نظر ابعاد یک پروژه تکسایت، یکی از بزرگترین نیروگاههای فتوولتاییک جهان است. ظرفیت این نیروگاه حدود ۱٫۲ گیگاوات است و در آن بیش از سه میلیون پنل خورشیدی نصب شده است. این پروژه زمانی که قرارداد خرید برق آن امضا شد، یکی از پایینترین تعرفههای برق خورشیدی جهان را ثبت کرد و نشان داد که با طراحی درست مناقصه و استفاده از تکنولوژی مدرن، میتوان به قیمتهایی رسید که برای بسیاری از کشورها جذاب است.
- کشور: امارات متحده عربی
- ظرفیت: ۱۱۷۷ مگاوات
- مساحت: ۷۷ کیلومتر مربع
- کارکرد: تامین برق بخشی از مشترکان ابوظبی با انرژی پاک
Jinchuan Solar Park | چین
پارک خورشیدی جینچوان در استان گانسو چین، بخشی از خوشه بزرگ انرژیهای تجدیدپذیر شمالغرب چین است. ظرفیت این پارک حدود ۱ گیگاوات است و در کنار نیروگاههای بادی و آبی قرار دارد. ایده اصلی این خوشه، استفاده حداکثری از منابع محلی است؛ باد قوی، تابش زیاد و دسترسی به زمین ارزان.
وجود چند نوع نیروگاه در یک خوشه، این مزیت را دارد که پروفایل تولید برق متنوعتر میشود؛ وقتی تابش کم است، ممکن است باد قوی باشد و بالعکس. این تنوع به شبکه کمک میکند نوسانات را بهتر مدیریت کند و وابستگی به نیروگاههای فسیلی را کمتر کند. از منظر سیاستگذاری، جینچوان نشان میدهد که برنامهریزی منطقهای برای انرژیهای تجدیدپذیر، میتواند فراتر از یک پروژه منفرد فکر کند.
- کشور : چین
- ظرفیت: ۱۰۳۰ مگاوات
- مساحت : 90 کیلومتر مربع
Kurnool Ultra Mega Solar Park | هند
پارک خورشیدی کرنول در ایالت آندرا پرادش، زمانی که افتتاح شد، برای مدتی عنوان بزرگترین پارک خورشیدی یکپارچه جهان را در اختیار داشت. ظرفیت این پارک حدود ۱۰۰۰ مگاوات است و روی زمینی به مساحت حدود ۲۴ کیلومتر مربع توسعه یافته است. توسعه سریع این پروژه نشان داد که وقتی زمین، شبکه و سرمایه فراهم باشد، ساخت یک نیروگاه ۱ گیگاواتی در مدت زمان نسبتا کوتاهی ممکن است.
کرنول از نظر تاریخی مهم است؛ چون بخشی از موج اول پروژههای «Ultra Mega Solar» در هند بود که بعدا راه را برای پارکهایی مثل بهادلا و پواگادا هموار کرد. در گزارشهای مختلف، از کرنول به عنوان نمونهای نام برده میشود که نشان داد ریسکهای اداری و فنی پروژههای بزرگ قابل مدیریت است، به شرطی که ساختار قراردادها و تقسیم ریسکها واضح باشد.
- کشور : هند
- ظرفیت: ۱۰۰۰ مگاوات
- مساحت : 24 کیلومتر مربع
Yanchi Ningxia Solar Park | چین
پارک خورشیدی یانچی در منطقه نینگشیا چین، ظرفیتی در حدود ۱ گیگاوات دارد و نمونهای است از توسعه پروژههای خورشیدی در مناطق خشک شمال چین. ترکیب تابش قوی، زمین نسبتا هموار و فاصله مناسب تا شبکه، این منطقه را برای توسعه یک پارک بزرگ مناسب کرده است. برخی برنامهها توسعه ظرفیت تا حدود ۲ گیگاوات را نیز پیشبینی کردهاند.
یانچی در کنار دیگر پروژههای این منطقه، به ایجاد یک «کمربند انرژی پاک» در شمال چین کمک کرده است؛ جایی که ترکیب نیروگاههای خورشیدی و بادی، بخشی از برق مورد نیاز مناطق پرجمعیتتر را تامین میکند. از منظر طراحی شبکه، این مدل نیازمند خطوط انتقال قوی و برنامهریزی دقیق برای مدیریت نوسانات تولید است.
- کشور : چین
- ظرفیت: ۱۰۰۰ مگاوات
- مساحت : 34 کیلومتر مربع
Villanueva Plant | مکزیک
نیروگاه خورشیدی ویلانوا در ایالت کواهویلا مکزیک، یکی از بزرگترین پروژههای خورشیدی آمریکای لاتین است. ظرفیت این نیروگاه بیش از ۸۰۰ مگاوات است و روی هزاران هکتار زمین در منطقهای خشک و آفتابی توسعه یافته است. ویلانوا بخشی از استراتژی مکزیک برای تنوعبخشی به سبد انرژی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی است.
- کشور : مکزیک
- ظرفیت: 828 مگاوات
- مساحت : 2400 هکتار
Francisco Pizarro Solar Plant | اسپانیا
نیروگاه خورشیدی فرانسیسکو پیثارو در اسپانیا، با ظرفیت حدود ۵۹۰ مگاوات، یکی از بزرگترین پروژههای خورشیدی اروپا است. این نیروگاه در منطقهای با تابش مناسب و زمین در دسترس احداث شده و بخش قابل توجهی از برق خانگی و صنعتی منطقه را تامین میکند. اسپانیا سالها است که در حوزه انرژی خورشیدی فعال است و این پروژهها نتیجه تکامل سیاستها و تجربههای قبلی است.
از منظر سیاست انرژی، پروژههایی مانند فرانسیسکو پیثارو کمک میکنند اروپا اهداف خود در زمینه کاهش انتشار گازهای گلخانهای و افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر را محقق کند. این پروژهها در کنار نیروگاههای بادی و آبی، تصویر یک سبد انرژی متنوعتر و پایدارتر را میسازند.
- کشور : مکزیک
- ظرفیت: 828 مگاوات
- مساحت : 1300 هکتار
کدام کشورها بزرگترین نیروگاههای خورشیدی جهان را دارند؟
اگر نقشه پروژههایی که معرفی کردیم را روی یک نقشه جهانی بیندازی، یک الگوی واضح میبینی: چین و هند عملا ستونهای اصلی لیست هستند و بعد از آنها، امارات، مصر، مکزیک و اسپانیا به چشم میآیند. چین با پارکهایی مثل گلمود، تنگر، یانچی و جینچوان، هم از نظر ظرفیت و هم از نظر تعداد پروژههای بسیار بزرگ، جلوتر است. هند با پارکهایی مثل بهادلا، پواگادا و کرنول فاصله را کم کرده و نشان داده بیابانهای خود را میتواند به موتور تولید برق پاک تبدیل کند.
کشورهای خاورمیانه مثل امارات و عربستان هم با پروژههایی مانند محمد بن راشد و نور ابوظبی، نشان میدهند که حتی اقتصادهای نفتی هم بهطور جدی روی انرژی خورشیدی سرمایهگذاری میکنند. در قاره آفریقا، بنبان نماد ورود به این بازی است و در آمریکای لاتین و اروپا، پروژههایی مانند ویلانوا و فرانسیسکو پیثارو نقش مشابهی دارند. جدول زیر یک خلاصه عددی ساده از این تصویر است.
| کشور | نمونه پارک خورشیدی بسیار بزرگ | ظرفیت تقریبی (مگاوات) |
|---|---|---|
| چین | Golmud، Tengger، Yanchi، Jinchuan | ۱۰۰۰ تا ۲۸۰۰ |
| هند | Bhadla، Pavagada، Kurnool | ۱۰۰۰ تا ۲۲۴۵ |
| امارات | Mohammed bin Rashid، Noor Abu Dhabi | ۱۲۰۰ تا ۲۸۶۳ |
| مصر | Benban Solar Park | حدود ۱۸۰۰ |
| مکزیک | Villanueva Plant | بیش از ۸۰۰ |
| اسپانیا | Francisco Pizarro Solar Plant | حدود ۵۹۰ |
برای یک تصمیمگیر در داخل کشور، این جدول فقط یک لیست اسم نیست؛ یک نقشه راه است که نشان میدهد کدام کشورها زیرساخت حقوقی و مالی لازم برای پروژههای غولپیکر را فراهم کردهاند و چه عواملی (زمین، شبکه، سرمایه، تکنولوژی) در این موفقیت نقش اصلی را دارند.
معرفی خدمات طراحی و اجرای نیروگاه خورشیدی
اجرای یک نیروگاه خورشیدی ۵۰۰ کیلوواتی، ۱ مگاواتی یا حتی چند مگاواتی، در مقایسه با پارکهایی که در این مقاله معرفی کردیم کوچک به نظر میرسد؛ اما برای یک سرمایهگذار یا سازمان، دقیقا همانقدر حساس و مهم است. چالشهایی مثل انتخاب ظرفیت بهینه، ارزیابی کیفیت پنلها و اینورترها، طراحی سازه، اتصال به شبکه، اخذ مجوزها و برآورد دقیق هزینه ساخت نیروگاه خورشیدی، همه نیازمند تیمی است که هم از نظر فنی و هم از نظر مالی تجربه داشته باشد.
در رویکرد ما، فرآیند با یک مطالعه امکانسنجی شروع میشود؛ جایی که بر اساس دادههای تابشی محل، محدودیتهای شبکه، بودجه و افق سرمایهگذاری، چند سناریوی طراحی پیشنهاد میشود. سپس، طراحی تفصیلی، انتخاب تجهیزات، برنامه زمانبندی، مدیریت تامین و اجرای پروژه انجام میشود. در نهایت، با طراحی سیستم مانیتورینگ آنلاین و قرارداد سرویس و نگهداری، تلاش میکنیم راندمان نیروگاه در طول عمر پروژه حفظ شود. اگر برای پروژه خود به مشاوره تخصصی نیاز دارید، میتوانید از طریق صفحه طراحی نیروگاه خورشیدی یا بخش بررسی قیمت پنل خورشیدی اطلاعات پروژه را ثبت کنید تا در یک جلسه مشاوره، ظرفیت مناسب، زمان بازگشت سرمایه و ریسکها را دقیق بررسی کنیم.
جمع بندی
نقشه پروژههایی که در این مقاله از سایت شیدسان مرور کردیم، نشان میدهد انرژی خورشیدی دیگر یک فناوری حاشیهای نیست؛ در مقیاس دهها و صدها کیلومتر مربع زمین و چند گیگاوات ظرفیت، به یکی از ستونهای اصلی سبد انرژی کشورهایی مثل چین، هند، امارات، مصر و چند اقتصاد دیگر تبدیل شده است. پروژههایی مانند گلمود، بهادلا، بنبان و محمد بن راشد نشان میدهند وقتی سیاست، سرمایه، شبکه و تکنولوژی در یک جهت قرار بگیرند، امکان ساخت نیروگاههای خورشیدی در ابعادی فراتر از تصور اولیه وجود دارد.
برای ما، درس اصلی این پروژهها این است که موفقیت در طراحی و اجرای یک نیروگاه خورشیدی، چه ۵۰۰ کیلوواتی و چه چند مگاواتی، فقط به خرید پنل و اینورتر خلاصه نمیشود؛ نیازمند نگاه سیستمی به محل، شبکه، قرارداد فروش برق، نگهداری بلندمدت و مدیریت ریسک است. اگر به فکر ورود به این حوزه هستی، بهتر است از اعداد و تجربههای این پروژهها برای واقعبینانهتر کردن مدل مالی و طراحی مهندسی خود استفاده کنی و در اولین گام، یک مطالعه امکانسنجی دقیق و مستند انجام دهید.
سوالات متداول
بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان در سال ۲۰۲۵ کدام است و چه ظرفیتی دارد؟
در بسیاری از رتبهبندیها، پارک خورشیدی گلمود در چین با ظرفیت حدود ۲٫۸ گیگاوات به عنوان یکی از مصداقهای بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان معرفی میشود، هرچند برخی لیستها پارکهای بزرگتری را که شامل چندین نیروگاه کنار هم هستند هم در نظر میگیرند. بسته به این که تعریف «یکپارچه» بودن را چگونه ببینیم، ممکن است نامهایی مثل بهادلا یا پارکهای دیگر چین هم در صدر فهرست قرار بگیرند.
کدام کشورها بیشترین تعداد نیروگاه خورشیدی بسیار بزرگ را دارند؟
چین و هند بیشترین تعداد پارکهای خورشیدی در مقیاس گیگاوات را در اختیار دارند و پس از آنها کشورهایی مثل امارات، مصر، مکزیک و اسپانیا قرار میگیرند. چین به دلیل وسعت، سیاستگذاری تهاجمی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر و دسترسی به سرمایه، در حال حاضر در بسیاری از ردهبندیها صدرنشین است و هند با بیابانهای وسیع و برنامههای حمایتی، فاصله را بهسرعت کم کرده است.
مساحت بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان چقدر است؟
مساحت پارکهای خورشیدی بسیار بزرگ به دهها یا حتی صدها کیلومتر مربع میرسد. برای نمونه، بهادلا در هند حدود ۵۶ کیلومتر مربع و برخی پارکهای بزرگ چین سطحی نزدیک به مساحت یک شهر کوچک یا حتی یک کشور بسیار کوچک دارند. در عمل، برای رسیدن به ظرفیت چند گیگاواتی، به ترکیبی از تابش مناسب، زمین ارزان و شبکه انتقال قوی نیاز است.
هزینه ساخت یک نیروگاه خورشیدی در این مقیاس چقدر است؟
هزینه ساخت پارکهای خورشیدی گیگاواتی به چند میلیارد دلار میرسد و به قیمت تجهیزات، هزینه زمین، زیرساخت شبکه، نرخهای مالی و شرایط قرارداد خرید برق بستگی دارد. در عین حال، کاهش مداوم قیمت پنلها و بهبود تکنولوژی، این امکان را داده که هزینه هر کیلووات نصب شده و قیمت تمام شده هر کیلوواتساعت برق تولیدی در پروژههای جدید کمتر از گذشته باشد.
برای مقایسه، یک سرمایهگذار ایرانی باید به چه نکاتی توجه کند؟
برای یک سرمایهگذار در ایران، توجه به ظرفیت شبکه، سیاستهای خرید تضمینی، هزینه تامین تجهیزات، ریسکهای حقوقی و پایداری مقررات مهمتر از تعقیب رکوردهای جهانی است. مقایسه با پروژههای چند گیگاواتی دنیا بیشتر برای درک روندهای تکنولوژی و کاهش هزینهها مفید است؛ اما طراحی یک نیروگاه چند صد کیلوواتی یا چند مگاواتی باید براساس شرایط داخلی، مدل مالی واقعی و ساختار قراردادهای موجود انجام شود.
